Tarihte bugün: 8 mart

11.07.2022 23:59 Son Güncelleme: 12.07.2022 00:00 Padişah yaverliğinde bulunmuş Mehmed Sait Paşa’nın oğlu olan Hüseyin Rahmi Gürpınar 17 ağustos 1864’te İstanbul’da doğmdu. Fazlaca ufak yaşta annesini kaybedince Girit’te bulunan babasının yanına gitti. Üç yıl sonrasında İstanbul’a dönerek, çocukluğunu anneannesinin ve teyzesinin yanında geçirdi. Ilkin Ağayokuşu Mahalle Mektebi’nde, sonrasında Mahmudiye Rüştiyesi’nde okudu. Bir taraftan da Hususi Fransızca dersleri aldı. İdadi’yi bitirdikten sonrasında Mekteb-i Mülkiye’ye girdi, sadece hastalığı sebebiyle öğrenimini ikinci sınıfta yarıda bıraktı. Ilkin Adalet sarayı Umur-ı Cezaiye Kalemi’nde, sonrasında aza mülazimi olarak ikinci Tecim Mahkemesi’nde çalıştı. Ilkin Nafia Nezareti çeviri kalemi görevinden, Meşrutiyet’in ilanından sonrasında da devlet hizmetinden ayrılarak geçimini, ölümüne kadar yazarlıkla sağlandı. Cumhuriyet’in ilanından sonrasında V ve VI dönemlerde (1935-1943) Kütahya milletvekili oldu. İstanbul’un çeşitli semtlerinde oturduktan sonrasında Heybeliada’ya yerleşti. 8 mart 1944’te, 30 senedir yalnız yaşamış olduğu Heybeliada’da hayata veda etti. 10 martta, edebiyat ve basın çevresinden bazı arkadaşlarının ve komşularının katılmış olduğu mütevazi bir törenle yakın arkadaşı Albay Hulusi’nin yanına gömüldü. Gürpınar, oldukça ufak yaşlardayken yazmaya başlamış, Rüşdiye talebesi iken 12 yaşlarında yazdığı ‘Gülbahar’ adlı bir oyunu yangında kül olmuş, ‘Bir Genç Kızın Avaze-i Şikayeti’ adlı ilk yazısı ise Ceride-i Havadis de yayımlanmıştı (1884). İlk romanı ‘Şık’, Ahmet Mithat Efendi tarafında beğenilince Tercüman-ı Hakikat gazetesinde tefrika edilmeye başlandı (1886). Ondan sonra maaşlı olarak bu gazetede çalışmaya başladı, peşinden ‘İkdam’ gazetesine geçti (1894). İkdam’da arka arkaya yayımladığı altı romanla ünü birden genişledi, Meşrutiyet döneminde Ahmet Rasim’le beraber ‘Boş Boğaz’ adlı bir gülmece dergisi çıkardı (1908). Bu mecmua yüzünden mahkemeye verildi, sadece beraat etmesine karşın mecmua kapatıldı. Ondan sonra ‘Sabah’, ‘Ziya’, ‘Vakit İleri’, ‘Son Telgraf’, ‘Birleştirme-i Efkar’, ‘Zaman’, ‘Milliyet’, ‘Cumhuriyet’, ‘Yeni Sabah’ gazetelerinde romanlar yayımladı. Cumhuriyet’in ilanından sonrasında, 1924 senesinde yayımladığı ‘Ben Deli miyim?’ adlı romanı yüzünden mahkemeye verildi ve gene beraat etti. Eserleri Romanları: ‘Şık’ (1989), ‘İffet’ (1896), ‘Mutallaka’ (1898), ‘Mürebbiye’ (1899), ‘Bir Muadele-i Sevda’ (1899), ‘Metres’ (1899), ‘Rastlantı’ (1900), ‘Nimetşinas’ (1910), ‘Şıpsevdi’ (1911), ‘Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç’ (1912), ‘Sevda Ardında’ (1912), ‘Gulyabani’ (1912), ‘Cadı’ (1914), ‘Hakka Sığındık’ (1919), ‘Toraman’ (1919), ‘Yaşamdan Sayfalar’ (1919), ‘Son Arzu’ (1922), ‘Tebessüm-i Elem’ (1923), ‘Cehennemlik’ (1924), ‘Efsuncu Baba’ (1924), ‘Ben Deli miyim?’ (1925), ‘Billur Kalp’ (1926), ‘Tutuşmuş Gönüller’ (1926), ‘Evlere Şenlik’, ‘Kaynanam Iyi mi Kudurdu?’ (1927), ‘Muhabbet Tılsımı’ (1928), ‘Mezarından Kalkan Şehit’ (1929), ‘Kokotlar Mektebi’ (1928/1929), ‘Şeytan İşi’ (1933), ‘Utanmaz Adam’ (1934), ‘Eşkıya İninde’ (1935), ‘Kesik Baş’ (1942), ‘Gönül Bir Değirmenidir’, ‘Sevda Öğütür’ (1943), ‘Ölüm Bir Kurtuluş mudur?’ (1949), ‘Kaderin Cilvesi’ (1964), ‘Dünyanın Mihveri Hanım mı, Para mı?’ (1949), ‘Kaderin Cilvesi’ (1964), ‘Deli Felsefeci’ (1964), ‘Can Pazarı’ (1968), ‘İnsanlar Maymun muydu?’ (1968), ‘Ölüler Yaşıyor mu?’ (1973), ‘Namuslu Kokotlar’ (1973) Uzun Öykü: ‘Meyhanede Hanımlar’ (1968) Öykü: ‘Hanımefendiler Vaizi’ (1920), ‘Namusla Açlık Meselesi’ (1933), ‘Katil Buse’ (1933), ‘İki Hödüğün Seyahati’ (1933), ‘Tünelden İlk Çıkış’ (1934), ‘Gönül Ticareti’ (1939), ‘Melek Sanmıştım Şeytanı’ (1943), ‘Eti Senin Kemiği Benim’ (1953) Oyun: ‘Hazan Bülbülü’ (1916), ‘Hanım Erkekleşince’ (1933), ‘Tokuşan Kafalar’ (1973), ‘İki Damla Yaş’ (1973) Düzyazılar: ‘Cadı Çarpıyor’ (1913), ‘Şekavet-i Edebiye’ (1913), ‘Sanat ve Edebiyat’ (1972) Günün öteki mühim vakaları 1403: Osmanlı padişahı Yıldırım Beyazıt, Akşehir’de öldü.1857: ABD’de hanım işçilerin 8 martta yaptıkları yürüyüş, Kopenhag’da 1910’da toplanan Dünya Hanımefendiler Kongresi’nde Emekçi Hanımefendiler Günü olarak belirlendi. 8 mart, 1975’te BM tarafınca Dünya Hanım Hakları Günü deklare edildi.1948: Tanımladığı bir deri hastalığı Behçet hastalığı adıyla dünya tıp literatürüne geçen, deri ve zührevi hastalıklar uzmanı Ord.Prof.Dr. Hulusi Behçet, kalp krizi sonucu İstanbul’da yaşamını yitirdi.1952: ABD Philadelphia’da ilk yapay kalp ameliyatı yapılmış oldu.1954: Devletin siyasal prestijine ve mali gücüne zarar getirdiğine karar verilen ya da kişilerin hususi hayatına saldırı eden yazılar yazan gazetecilere ağır cezalar öngören Basın Kanunu, TBMM’den geçti.1962: İstanbul-Ankara-Adana seferini meydana getiren THY’ye ilişik ‘Kop’ uçağı Toroslar’da düştü. Sekiz yolcu ve üç kişilik mürettebattan kurtulan olmadı.1980: Felsefeci Nusret Hızır 81 yaşlarında vefat etti.1984: Sekiz ilde muhteşem hal uygulanmasıyla ilgili Muhteşem Hal Yönetmeliği yürürlüğe girdi.2005: Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nin eski dekanlarından Prof.Dr. Erol Mutlu, 56 yaşlarında Ankara’da yaşamını yitirdi.Tarihte bugün arşiviEkim ayı arşiviKasım ayı arşivi Aralık ayı arşiviOcak ayı arşiviŞubat ayı arşivi1 mart2 mart3 mart4 mart5 mart6 mart7 mart

Son Dakika Haberler